Departman dramskih umetnosti

Departman dramskih umetnosti

 

Na Departmanu dramskih umetnosti prva je otvorena Katedra za glumu koja, do danas, svoj program realizuje na dve studijske grupe: Gluma na srpskom jeziku i Gluma na mađarskom jeziku. Akademija umetnosti je vrlo brzo postala poznata po izuzetnim profesorima glume, bilo da je reč o dobitnicima Dobričinog prstena, najvišeg glumačkog priznanja kod nas, Branku Pleši, Radetu Markoviću, Petru Banićeviću i akademijaMihailu Janketiću – čija su imena i umetnička ostvarenja tih godina privlačila studente iz svih krajeva bivše Jugoslavije – ili o Laslu Patakiju prvom profesoru glume na mađarskom jeziku, bardu ovdašnjeg glumišta, koji je studentima nesebično prenosio svoje bogato glumačko iskustvo.

I studije na Grupi za režiju, pokrenute godinu dana kasnije, su svojom posebnošću odmah izazvale široko interesovanje. Koncept studije režije – koji je osmislio profesor Boro Drašković, reditelj izuzetno bogatog pozorišnog i filmskog iskustva, a potom prihvatio i profesor Vlatko Gilić – bio je, naime, utemeljen na poimanju režije kao suštinski celovitog procesa, odnosno multimedijalnog prosedea, koji je lociranjem u konkretan medij (pozorište, filmu, radio, televizija), samo dodatno osobeno nijansiran. Istom profesoru pripada zahvalnost i za sledeće inovaciono iskoračenje: pokretanje, 1984. godine, zajedničke klase u kojoj istovremeno sa studentima intermedijalne režije, kroz čitav proces formiranja u medijima prolaze i studenti glume, ostvareno bez prethodnog uzora u praksi visokoškolskih umetničkkih institucija.

Uz punu svest da mladi umetnici moraju osavremenjenim metodama biti pripremljeni za izazove novog milenijuma, na Departmanu dramskih umetnosti se i danas sledi provereno dobra tradicija, pa i glumu i režiju predaju afirmisani umetnici, koji su i dalje, izuzetno aktivno i uspešno prisutni na najznačajnijim pozorišnim scenama Srbije, kao i u prostoru domaćeg filma.

Dva sledeća značajna iskoračenja su novijeg datuma.

Najpre su, 2003. godine, osnivanjem Katedre za audio-vizuelne medije, pokrenuti studijski programi Montaža u audiovizuelnim medijima, Kamera, Snimanje i dizajn zvuka, Dizajn svetla, Animacija i vizuelni efekti, Produkcija za audio-vizuelne medije. Navedeni ishodni profili su zasnovani na obuci studenata i usvajanju osnovnih znanja koja su, krećući se od gramatike jezika audiovizuelnih medija do estetike i kreacije akademijasloženih formi, locirana u oblastima kreiranja i veštine manipulacije pokretnim slikama, tehničko-tehnoloških aspekata filmske fotografije, snimanja i dizajniranja zvuka, kreativne primene dizajna svetla, animacije i vizuelnih efekata, odnosno osposobljavanja za svestran producentski rad (u pozorištu, radiju, filmu, televiziji).

Potom je, 2005. godine, kao najmlađi na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, pokrenut i studijski program Dramaturgija zasnovan na paralelnom izučavanju pozorišne dramaturgije, te filmskog i televizijskog scenarija. Studijski ciklus pulsira bijenalno, a težište rada je na tehnikama pisanja, usvajanim metodom kreativnih spisateljskih zadataka, u okviru rada na glavnim predmetima, te na izučavanju istorije i teorije drame, filma i televizije.

Nastavni kadar novoformiranih katedri čine istaknuti stvaraoci i stručnjaci u oblasti audio-vizuelnih medija, te afirmisani dramski pisci i scenaristi.

Studenti Departmana dramskih umetnosti imaju mogućnost da nova znanja stiču i u radioničkom radu s eminentnim umetnicima i pedagozima – od kojih se posebno izdvaja njihovo učešće u radu Kreativnog ateljea Jožef Nađ u Kanjiži – ili na predavanjima koja su kao gosti u ciklusu Otvorena katedra držali brojni, izuzetno eminentni umetnici iz zemlje i inostranstva: Piter Bruk, Andžej Vajda, Vladimir Petrić, Georgij Aleksandrovič Tovstonogov, Mikloš Jančo, Jan Kot, Jerži Kavalerovič, Marija Crnobori, Anatolij Efros, Sabo Ištvan, Laslo Babarci i drugi.

Osnovne akademske studije – master akademske studije

Gluma na srpskom jeziku
Gluma na mađarskom jeziku
Multimedijalna režija
Dramaturgija
Montaža u audiovizuelnim medijima
Kamera
Produkcija za audiovizuelne medije
Dizajn svetla
Snimanje i dizajn zvuka
Animacija i vizuelni efekti

Gluma na srpskom jeziku (osnovne, master akademske studije)

U toku studiranja na Glumi obezbeđuje se ovladavanje osnovnom metodologijom rada na glumačkim zadacima i ulogama. Stručnoumetnički predmeti omogućavaju ovladavanjem osnovnim znanjima i veštinama potrebnim za obavljanje raznovrsnih glumačkih zadataka. Teorijski predmeti pružaju studentima teorijsku i naučnu osnovu za bavljenje svim poslovima koji su u vezi sa pozorišnom, dramskom i scenskom umetnošću. Izborni predmeti su koncipirani tako da omogućavaju usvajanje pojedinih specifičnih znanja i veština, ka kojima pojedini studenti imaju poseban afinitet. Studije Glume podrazumevaju mentorski rad, pod rukovodstvom jednog profesora za svaku klasu, koji prati grupu i svakog pojedinog studenta kroz sve godine školovanja. Nastava se izvodi u malim ili srednjim grupama, ili pojedinačno, u skladu sa specifičnim zahtevima svakog predmeta. Program podstiče i saradnju sa drugim studentima dramskih usmerenja u radu na zajedničkim scenskim projektima svih vrsta. Od studenata se očekuje izrada samostalnog (ili grupnog) završnog rada pod mentorstvom predmetnih profesora.

Gluma na mađarskom jeziku (osnovne, master akademske studije)

Studije Glume podrazumevaju mentorski rad, pod rukovodstvom jednog profesora za svaku klasu, koji prati grupu i svakog pojedinog studenta kroz sve godine školovanja. Nastava se izvodi u malim ili srednjim grupama ili pojedinačno, u skladu sa specifičnim zahtevima svakog predmeta. Umetničko-stručni predmeti omogućavaju ovladavanje osnovnim znanjima i veštinama potrebnim za obavljanje raznovrsnih glumačkih zadataka. Naučno-stručni predmeti obezbeđuju studentima teorijsku i naučnu osnovu za bavljenje svim poslovima koji su u vezi sa pozorišnom, dramskom i scenskom umetnošću. Studenti će kroz umetničko stručne predmete usavršavati znanja i veštine stečene na osnovnim studijama iz oblasti telesnih tehnika kao i glasovnih i govornih veština. Kroz predmete će realizovati kompletnu pozorišnu predstavu pod rukovodstvom predmetnog profesora i u adekvatnim uslovima. Program podstiče i saradnju sa drugim studentima dramskih usmerenja u radu na zajedničkim scenskim projektima svih vrsta. Od studenata se očekuje izrada samostalnog (ili grupnog) završnog rada pod mentorstvom predmetnih profesora.

Multimedijalna režija (osnovne, master akademske studije)

Cilj studijskog programa Multimedijalna režija jeste da se kroz teoretski i praktični rad edukuju reditelji, sposobni da rade u medijima filma, pozorišta, televizije i radija, kao kompleksne i slobodne umetničke ličnosti, društveno odgovorne, sposobne da se samostalno bave umetničkim stvaralaštvom. Na osnovnim akademskim studijama studenti imaju obavezne i izborne predmete. Obavezni predmeti obezbeđuju osnovna znanja iz različitih oblasti čije poznavanje zahteva rediteljska profesija, dok im izborni predmeti omogućavaju sticanje znanja iz oblasti koje odgovaraju njihovim ličnim sklonostima. Ishod procesa studiranja je stručnjak sa akademskim obrazovanjem koji je osposobljen za samostalan umetnički rad, poseduje napredna praktična i teoretska znanja iz oblasti režije kao i proširena znanja o tokovima u savremenoj umetnosti u svetu, rukovodi interdisciplinarnim istraživačkim i umetničkim timovima, rukovodi u institucijama kulture.

Dramaturgija (osnovne, master akademske studije)

Studijski program Dramaturgija pripada obrazovno-umetničkom polju umetnosti u oblasti Dramskih i audiovizuelnih umetnosti obezbeđuje stvaranje intelektualnog i kreativnog okvira, koji studente osposobljava za razvoj umetničkih i stručnih dostignuća; kristalisanje stavova i stvaralačke poetike u oblasti narativnih umetnosti, primenjene književnosti i dramske i književne kritike. U konačnom ishodu studij Dramaturgije ima jasno artikulisane stvaralačke i intelektualne korpuse iz oblasti scenske, filmske i televizijske dramaturgije, ali i umetnosti uopšte; kao i obučenost za profesionalni rad u svojstvu dramskog pisca, filmskog i televizijskog scenariste, pozorišnog i filmskog kritičara, kreativnog pisca u marketinškim oblastima, urednika u svim medijima, pozorišnog dramaturga, teatrologa i filmologa.

Montaža u audiovizuelnim medijima (osnovne, master akademske studije)

Cilj studijskog programa Montaža u audiovizuelnim medijima jeste obuka studenata da usvojena osnovna znanja primenjuju u oblasti kreiranja i veštine manipulacije pokretnih slika, postupno, od gramatike jezika audiovizuelnih medija do estetike i kreacije složenih formi. Studenti tog obrazovnog profila su kvalifikovani za rad u oblasti medija, jer je razvio sopstveni individualni stil i estetiku unutar profesionalnog rada. Takođe razvija i svoju radnu metodologiju koja odgovara ličnoj viziji. Za razliku od osnovnih studija, krajnji cilj master studija je potpuno oslobađanje individualnih kreativnih i istraživačkih sposobnosti studenta u korist proširivanja i produbljavanja vrednosti profesionalnih načela.

Kamera (osnovne, master akademske studije)

Program osnovnih studija iz Kamere ima za cilj ovladavanje, kako umetničkim, tako i tehničko-tehnološkim aspektima filmske fotografije. Takođe ima za cilj visok nivo poznavanja filmske i elektronske tehnologije, kao i zavidan nivo kreativne svesti. Studenti, u toku školovanja, razvijaju svoje kreativne sposobnosti da osim timskog rada imaju i autorski pristup u realizaciji ideje i teme kreativnog dela. Kroz organizaciju nastave stručnih predmeta, putem predavanja, vežbi i individualnih konsultacija, student se osposobljava i za samostalno delovanje u svojoj oblasti nakon završenih osnovnih studija. Program diplomskih akademskih studija iz Kamere ima za cilj usavršavanje kako vrhunskih umetničkih tako i tehničko-tehnoloških aspekata filmske fotografije. Osnov je sticanje trajnog i sistematičnog znanja, zarad njihove primene, kako u praksi tako i u teorijskom radu. Cilj je najviši nivo poznavanja filmske i elektronske tehnologije i visok nivo kreativne svesti.

Snimanje i dizajn zvuka (osnovne, master akademske studije)

Studijski program Snimanje i dizajn zvuka je definisan tako da obezbedi osposobljavanje studenata za rad sa aktuelnim i novim tehnologijama, i detaljno obrazovanje u oblasti dramskih umetnosti i razvoj kreativnih sposobnosti. Dizajn zvuka je, u umetničkom i izražajnom smislu, veoma važan deo svakog dramskog dela. Zbog toga se na studijskom programu izučavaju umetnički aspekti dizajna zvuka i mogućnosti, koje dizajn zvuka pruža u unapređenju kvaliteta celokupnog dramskog dela. Tako obrazovani studenti mogu kompetentno svojim daljim samostalnim radom da doprinesu razvoju snimanja i dizajna zvuka. Takođe su osposobljeni da aktivno i samostalno sarađuju u interdisciplinarnim istraživačkim i umetničkim timovima, sa institucijama kulture, da primene teoretska znanja i veštine u svom radu, oblasti snimanja i dizajna zvuka, kao i znanja o tokovima u savremenoj umetnosti i savremenoj industriji zabave u svetu.

Dizajn svetla (osnovne, master akademske studije)

Ishod procesa akademskih studija Dizajn svetla jeste formiranje bazičnih znanja za pravilnu i kreativnu primenu dizajna svetla, u individualnom ili timskom radu. Tako obrazovani studenti mogu kompetentno svojim daljim samostalnim radom da doprinesu razvoju kulturnog aspekta prilikom realizacije dramskih, muzičkih, dokumentarnih struktura, kao i kontaktnih i šou emisija, zatim direktne (uživo) prenose, koji se izvode u realnom (prirodnom) adaptiranom prostoru ili u okruženju likovnih elemenata postavljenim na otvorenoj ili zatvorenoj sceni, a mogu biti postavljeni i u filmskom ili TV studiju. Kroz složen teoretski i praktični rad edukuju se samostalni audiovizuelni umetnici kao kompleksne i slobodne umetničke ličnosti. Neophodan je njihov stručni doprinos za dramska, operska, baletska, dela na otvorenoj i zatvorenoj sceni, kao i kreativni dizajn svetla za igrani celovečernji film, za televizijski dramski program i televizijske šou emisije.

Animacija i vizuelni efekti (osnovne, master akademske studije)

Studenti se upoznaju sa istorijskim razvojem animacije i vizuelnih efekata, tradicionalnim i novim tehnikama animacije (crtanje, kolaž, stop moušn, rotoskopija, pikselacija, a kada je reč o 3d animaciji, sa najznačajnijim softverima i tehnikama rada u njima), zatim, osnovnim principima animacije i efekata (12 principa animacije, hroma ki, 2d i 3d treking…), kao i karakter animacijom (glumom i tehnikama nelinearnog animiranja), odnosno digitalnim komponovanjem slike. Uz obilje drugih uskostručnih predmeta (kamera, montaža, svetlo, produkcija, dizajn zvuka, režija, dramaturgija…), jasna je struktura tog studijskog programa koji za prevashodni cilj ima osposobljavanje studenata u izradi autorskih animiranih filmova. Studenti se temeljno upoznaju sa dostignućima iz oblasti animacija i vizuelnih efekata kroz individualni praktični rad i nizom teorijskih predmeta koji dodatno doprinose ukupnom usvajanju znanja i veština, neophodnih za buduće bavljenje umetničkim poslom.

Produkcija za audio-vizuelne medije (osnovne, master akademske studije)

Studijski program Produkcija za audio-vizuelne medije je projektovan veoma široko i podrazumeva sticanje znanja iz oblasti pozorišta, radija, filma, televizije i scenskih događanja.

Nastava je koncipirana tako da studenti prate teoretsku nastavu zajedno sa svojim kolegama u grupi (oko 30), gde stiču osnovna znanja o oblasti za koju su se opredelili ali i o komplementarnim oblastima (Režija, Kamera, Dizajn svetla, Dizajn zvuka, Montaža, Animacija i vizuelni efekti), jer su to ujedno i zanimanja sa kojima će sarađivati u budućem radu. Vežbe se odvijaju po manjim grupama od po 5 studenata. Kasnije, nastava i vežbe su stručno usmerenije i obavljaju se u manjim grupama (od 5 do 17 studenata). Kroz ceo period studija kod studenata razvijamo kreativnost, samostalnost i podstiče se istraživački rad. Na master studijama kod studenata se razvijaju savremeni trendovi produkcije, koji se baziraju na kreativnoj ulozi producenta od ideje do realizacije, distribucije i javnog prezentovanja produkcionog projekta, kao i istraživanje novih produkcionih formi u audio-vizuelnim medijima.

Doktorske studije

Doktorske studije dramskih umetnosti su najviša stepenica obrazovanja dramskih umetnika na Akademiji umetnosti u Novom Sadu. Pružaju studentima produbljena znanja iz prakse i teorije dramskih umetnosti i osposobljavaju ih za kvalitetan umetničko-istraživački i pedagoški rad. Prva i druga godina studiranja su zajedničke za sve studente, a tokom druge godine, prilikom odabira doktorskog umetničkog projekta, studenti biraju užu oblast dramskih umetnosti, dok tokom treće godine, studenti rade projekt iz uže umetničke oblasti koju su odabrali.
Doktorske studije dramskih umetnosti su nastavak rada na osnovnim i master studijama, suština studija je u produbljivanju razumevanja umetnosti i umetničkih tehnika dramskih umetnosti. Posebno se naglašava istraživački pristup umetničkom činu, njegova autentičnost i inovativnost. Svršeni studenti doktorskih studija poseduju produbljenu svest o umetničkom stvaranju, obučeni su da obavljaju samostalna umetnička istraživanja u svojoj oblasti, da teorijski promišljaju stvaralačke probleme i daju na njih ubedljive stvaralačke odgovore; da tačno i jasno uviđaju i analiziraju probleme sa kojima se sreću u svakodnevnom umetničkom radu i da na akademskom nivou raspravljaju o njima; da u svom razmišljanju budu otvoreni prema drugim mišljenjima, ali da zrelo i argumentovano iskazuju lični stav, to jest da odneguju misao koja je originalna, samosvojna i nova.